Öğretmenler Odası

Eğitimde sürekli yeniliklerin konuşulduğu, Toplam Kalite ve AB standartlarından bahsedildiği devlet okullarında çocuklara nöbet tutturma bir gelenek halini almış gözüküyor.

Üstelik, İlköğretim Kurumları Yönetmeliği “Öğrencilerin Nöbet Hizmetleri” ile ilgili 138.maddesi şöyledir; “Küçük yaşlardan itibaren görev ve sorumluluk duygularını geliştirmek, okulun yönetim işlerinde görev almalarını sağlamak amacıyla 5.6.7 ve 8 inci sınıf öğrencileri, okul yerleşim alanı içinde nöbet görevlerini yürütürler. Öğrencisi yeterli olmayan okullarda 4 üncü sınıf öğrencilerine de nöbet görevi verilebilir.” “Nöbetçi” öğrenci uygulaması askerliğe bir hazırlık olsa gerek!

Beş bin nüfuslu bir okulun kapısındanöbet tutturulan 5. sınıf öğrencisinin omzuna konulan bu görev ve bu sorumluluk sizce de biraz ağır değil mi ?

Ne yani, bu çocuk sınırlarda nöbet tutan bir asker mi, yoksa öğrenci mi? 12–13 yaşlarında bir  çocuğun, koskoca okulun bekçiliğini yaparak güvenliğini sağlama girişimi gerçekten sorumlulukların en büyüğü olsa gerek! Bir de okul çevresinde var olan tehlikeler dikkate alınacak olursa bu durum gerçekten yönetmeliği de aşmış görünen ciddi bir sorun. Ve bu ciddi sorun; militer bir eğitim sisteminin hakim olduğu bu ülkede oldukça kanıksanmış olduğundan maalesef Milli Eğitim’in gündeminde de yok! Çay getir-götür sorumluluğu! Diğer taraftan “nöbetçi öğrenci” tanımlamasıyla öğrencilerden okul idarecilerin -ki bunlar aynı zamanda birer eğitimci ve en az bir sivil toplum örgütüne üyedirlerodalarını silip süpürmek ve bir de onlara çay servisinde bulunmakla da görev ve sorumluluk duygularının gelişeceği bekleniyor!

Yani hizmetçilik yaptırarak çocukların görev ve sorumluluk duygularının gelişeceği umuluyor. Vahim olan birer eğitimci ve hatta sivilci olan bu sendikalı okul idarecilerinin nöbetçi öğrenci uygulamalarını olumlu bulmalarıdır. Bugüne kadar nöbetçi öğrenci uygulamasını eleştiren bir tek okul idarecisine rastlanılmadı! Derste olması gereken öğrencisinin kendisine çay servisinde bulunmasına “görev ve sorumluluk bilinci gelişiyor” gerekçesiyle ses çıkarmamaları eğitim adına üzücü bir tablo değil midir sizce de? Yönetmelik bir kez daha okunduğunda (madde 138) şu ince ayrıntı gözden kaçmayacaktır.

“Öğrencisi yeterli olmayan okullarda 4. sınıf öğrencilerine de nöbet görevi verilebilir.” Burada “öğrencisi yeterli olmayan” ne anlama gelmektedir? Eğer gerçekten görev ve sorumluluk duygusu verilmek isteniyorsa yeterli öğrenci şartı aranmamalıdır. Belli ki burada “hizmet” kastedilmektedir. Özel okullarda böyle bir saçmalık yok Devletin belirlediği müfredatlarla eğitim-öğretim faaliyetlerini  sürdüren özel okullarda böylesi bir nöbetçi öğrenci uygulamasına rastlanılmamaktadır. Yani bu durumda özel okullar çocukların görev ve sorumluluk duygularının gelişmelerinin önünde engel mi oluyorlar? Elbette hayır, çünkü bu tip bir uygulamanın bununla bir alakası yoktur.

UNİCEF: Çocuklar çalıştırılamaz! UNİCEF Çocuk Haklarına Dair Sözleşmenin 32/1 maddesi: “Taraf devletler, çocuğun ekonomik sömürüye ve her türlü tehlikeli işte ya da eğitimine zarar verecek ya da sağlığı veya bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaksal ya da toplumsal gelişmesi için zararlı olabileceknitelikte çalıştırılmasına karşı korunma hakkını kabul eder” der.Uluslararası çocuk hakları sözleşmelerine de aykırı olan bu nöbetçi öğrenci uygulamasının birşekilde çözüme kavuşturulması gerekmektedir.

Ve çocukların derslerine devamı sağlanmalıdır. Çünkü çocuklar okulu koruyamazlar, idarecilere hizmet edemezler, odalarını silip-süpürüp üstüne bir de çay servisinde bulunamazlar… Özgür bir toplumun ilim, irfan, ahlak ve vicdan sahibi kaliteli yurttaşlarını yetiştirmenin yolu elbette ki eğitim kurumlarından geçer/geçmelidir de. Bu yüzden eğitim kurumları söz konusu olduğunda yenilikçi, modern, AB standartları ölçeğinde, bilimsel uygulamalara ve yönetmeliklere gerek olduğu bilinmelidir. Ve bu bilinç ve sorumlulukla hâlihazırda uygulanan yönetmelikler gözden geçirilmelidir. Sonuç: Yönetmelikte kılık-kıyafet de dahil daha ne saçmalıklar var, bir okusanız! Okulları; idarecileri donanımlı (kaba ve otoriter değil) daha modern, daha özgür ve bilim üreten ortamlar haline getirmek elbette mümkündür. Yeter ki yenilikçi, özgürlükçü ve bilimsel bir kafa yapısına sahip olunsun. Bu tip yönetmelikler eğitimcilerin kılıkkıyafet yönetmeliği dâhil, demokrat, özgürlükçü bir zihin yapısıyla yeniden değerlendirilmelidir. Eğitimcilere yönelik nöbet yönetmeliğinin de içeriği kesinlikle eğitimle doldurulmalıdır. Eğitimciler sadece belirlenen gün ve saatte okul koridorlarında çocukların birbirlerine çarpmaması için gayret göstermekten başka bir işe yaramamaktadırlar. Çocuklarımızın psikolojik ve sosyal gelişimleri ve okulundan edineceği sorumluluk duygusu sadece nöbetçi öğrenci uygulamalarıyla sağlanamaz. Onları hayata hazırlarken, sorumluluk sahibi birer yurttaş haline getirirken çok dikkatli olmak zorundayız. “En iyi hizmeti veren, sorumluluğunu en iyi bilendir” gibi saçma ve eğitimle alakası olmayan aldatmacalarla vakit kaybetmemeliyiz. Rehber öğretmenlere de hatırlatmış olalım.